İçeriğe geç
  • Hafta içi 08:00 – 18:00 · Destek 7/24

Punycode Dönüştürücü

Türkçe karakterli alan adlarını DNS'in anladığı xn-- biçimine çevirin ya da xn-- adresini okunur hâle getirin.

Punycode nedir, dönüştürücü ne işe yarar?

DNS sistemi tarihsel olarak yalnızca İngiliz alfabesindeki harfleri, rakamları ve tireyi tanır. Oysa çiçek.com.tr ya da türklokasyon.com gibi Türkçe karakterli alan adları kaydedilebilir ve tarayıcıda sorunsuz açılır. Bunu mümkün kılan, uluslararası alan adlarını (IDN) DNS'in anladığı biçime çeviren IDNA standardı ve onun kullandığı Punycode kodlamasıdır. Türkçe karakter içeren her etiket, başına xn-- öneki eklenmiş ASCII bir dizeye dönüşür.

Punycode dönüştürücü bu çeviriyi iki yönlü yapar: Türkçe karakterli adı xn-- biçimine ya da xn-- ile başlayan bir adı okunur hâle getirir. Birden çok satır yazarsanız her satır ayrı çevrilir; bir alan adı listesini tek seferde dönüştürebilirsiniz. Araç tamamen tarayıcınızda çalışır, yazdıklarınız sunucumuza gönderilmez.

Punycode biçimine en çok şu durumlarda ihtiyaç duyulur:

  • DNS panelinde, hosting panelinde ya da sunucu yapılandırmasında (ör. web sunucusunun site adı) Türkçe karakter kabul edilmediğinde.
  • SSL sertifikası alırken; sertifikadaki alan adları xn-- biçiminde yer alır.
  • Kayıtlarda, e-posta başlıklarında ya da hata mesajlarında gördüğünüz anlamsız görünen xn-- adresinin aslında hangi site olduğunu anlamak istediğinizde.
  • Bir bağlantının taklit karakterlerle hazırlanıp hazırlanmadığını kontrol etmek istediğinizde.

Dönüşüm sonucu nasıl okunur?

Bir alan adı noktalarla ayrılmış etiketlerden oluşur ve Punycode her etikete ayrı uygulanır. Örneğin türklokasyon.com adresinde yalnız ilk etiket Türkçe karakter içerdiği için sonuç xn--trklokasyon-thb.com olur; .com olduğu gibi kalır. çiçek etiketi ise xn--iek-1lab biçimine dönüşür.

Sonucun yapısı şöyledir: xn-- öneki etiketin kodlandığını belirtir. Ardından etiketteki ASCII harfler sırasıyla gelir (trklokasyon), son tireden sonraki kısım ise çıkarılan Türkçe karakterleri ve konumlarını kodlar (thb). Bu yüzden çıktı ilk bakışta anlamsız görünür ama tamamen geri çevrilebilirdir. Her etiket xn-- dahil en fazla 63 karakter olabilir; Türkçe karakter sayısı arttıkça kodlanmış etiket uzar.

E-posta adreslerinde dönüştürücü yalnız @ işaretinden sonraki alan adı kısmını çevirir; bilgi@çiçek.com.tr adresinin alan kısmı xn-- biçimine geçer. Kullanıcı adı kısmındaki Türkçe karakterler Punycode ile çevrilmez; bunlar ayrı bir e-posta standardı gerektirir ve birçok posta sunucusu tarafından desteklenmez, bu yüzden kullanıcı adında Türkçe karakterden kaçınmanızı öneririz.

Büyük İ ve küçük ı tuzağı

Türkçe için en sık yaşanan sorun büyük-küçük harf dönüşümüdür. Tarayıcılar ve kayıt kuruluşları alan adlarını UTS-46 adlı kurala göre küçük harfe çevirir ve bu kural Türkçeye özgü değildir. Sonuçları şunlardır:

  • Büyük I harfi küçük i (noktalı) olur, ı (noktasız) olmaz. IŞIK.com yazan biri ışık.com sitesine değil, işik.com adresine gider.
  • Büyük İ harfi ise düz i değil, "i + birleşik nokta" dizisine dönüşür ve bambaşka bir alan adı ortaya çıkar.

Bu nedenle Türkçe karakterli alan adlarını reklamda, kartvizitte ya da bağlantıda küçük harfle yazın ve dönüştürücüde de küçük harfle deneyin. Marka adınızda ı ya da İ varsa, olası yanlış yazımları da kaydetmeyi düşünün.

Dönüşüm hata veriyorsa

Dönüştürücü bir satırı çeviremiyorsa genellikle şu nedenlerden biri vardır:

  • Geçersiz karakter: Boşluk, alt çizgi, emoji ya da noktalama işaretleri alan adında kullanılamaz. Satırdaki https:// önekini ve sondaki / işaretini de silin; yalnız alan adını yazın.
  • Etiket çok uzun: Kodlanmış etiket 63 karakteri aşıyorsa alan adı kaydedilemez; adı kısaltın.
  • Tire konumu: Etiket tireyle başlayamaz ya da bitemez; üçüncü ve dördüncü karakterde art arda iki tire (ab--) yalnız xn-- gibi özel önekler için ayrılmıştır.
  • Bozuk xn-- adı: xn-- ile başlayan ama geçerli Punycode içermeyen bir etiket çözülemez; adresi kaynağından eksiksiz kopyaladığınızdan emin olun.

Türkçe karakterli alan adı almalı mıyım?

.tr uzantısında Türkçe karakterli alan adı kaydı TRABIS üzerinden mümkündür ve .com gibi genel uzantılarda da IDN kaydı yapılabilir. Yine de pratik bir yol izlemek iyi olur: asıl adresiniz olarak Türkçe karaktersiz sürümü kullanıp, Türkçe karakterli sürümü de kaydederek ona yönlendirmek. Çünkü yurt dışından gelen ziyaretçiler ya da Türkçe klavyesi olmayanlar ç, ğ, ş harflerini yazmakta zorlanır; bazı eski e-posta ve form sistemleri de IDN adresleri düzgün işlemez.

Seçenekleri değerlendirmek için alan adı seçimi rehberimize göz atabilir, kayıtlı bir xn-- adının kime ait olduğunu whois sorgulama aracıyla, DNS kayıtlarının doğru olup olmadığını DNS sorgulama aracıyla kontrol edebilirsiniz. DNS sorgusu yaparken Türkçe karakterli adı doğrudan yazabilirsiniz; ama sunucu yapılandırma dosyalarına her zaman xn-- biçimini yazın.

Türkçe karakterli alan adınızı kaydetmek ister misiniz?

Alan adı sorgulayın

Sık sorulan sorular

Alan adını yukarıdaki kutuya yazın; dönüştürücü Türkçe karakter içeren her etiketi otomatik olarak xn-- ile başlayan ASCII biçime çevirir, uzantıyı olduğu gibi bırakır. Örneğin türklokasyon.com, xn--trklokasyon-thb.com olur. Birden çok adı alt alta yazarak hepsini birlikte çevirebilirsiniz. İşlem tarayıcınızda yapılır, hiçbir veri gönderilmez.

xn-- öneki, alan adının Türkçe ya da başka dillere ait karakterler içerdiğini ve Punycode ile kodlandığını gösterir; kendi başına tehlikeli değildir. Ancak saldırganlar bazen tanınmış bir markaya benzeyen farklı alfabeden harflerle sahte adresler hazırlar. Şüphelendiğiniz bir xn-- adresini dönüştürücüde çözerek gerçekte hangi karakterlerden oluştuğunu görebilirsiniz.

Alan adı kısmı çalışır: posta sistemleri @ işaretinden sonraki kısmı xn-- biçimine çevirerek iletir, DNS ve MX kayıtlarınızı da bu biçimle tanımlarsınız. Kullanıcı adı kısmında Türkçe karakter kullanmak ise ayrı bir standart desteği ister ve birçok sunucu bunu kabul etmez. Bu yüzden bilgi@ gibi Türkçe karaktersiz kullanıcı adları tercih edin.

Tarayıcılar alan adlarını UTS-46 kuralıyla küçük harfe çevirir ve bu kural Türkçeye özgü değildir. Büyük I, noktasız ı yerine noktalı i olur; büyük İ ise "i ve birleşik nokta" dizisine dönüşür. Sonuçta başka bir alan adı ortaya çıkar. Türkçe karakterli adresleri her yerde küçük harfle yazmanız bu sorunu önler.