Güçlü Şifre Oluşturucu

Güçlü şifre oluşturucu nasıl çalışır?

İnsanların kendi aklından ürettiği parolalar şaşırtıcı derecede tahmin edilebilirdir: doğum yılları, takım adları, klavyedeki komşu tuşlar, sonuna eklenen bir ünlem işareti. Saldırganların kullandığı parola kırma araçları tam olarak bu alışkanlıklara göre çalışır. Güçlü şifre oluşturucu bu zayıflığı ortadan kaldırır: parolayı sizin seçimlerinizden değil, tarayıcınızın kriptografik rastgele sayı üretecinden (crypto.getRandomValues) üretir.

Araç tamamen tarayıcınızda çalışır. Üretilen parolalar hiçbir sunucuya gönderilmez, kaydedilmez ve sayfa kapandığında yok olur. İsterseniz sayfa açıldıktan sonra internet bağlantınızı kesip deneyebilirsiniz; araç yine çalışır.

Ayarlayabildiğiniz seçenekler şunlardır:

• Uzunluk: 8 ile 64 karakter arası.
• Karakter türleri: büyük harf, küçük harf, rakam ve sembol; her birini ayrı açıp kapatabilirsiniz.
• Karışabilen karakterleri çıkar: O ile 0, l ile 1 ve I gibi birbirine benzeyen karakterleri dışarıda bırakır. Parolayı kâğıttan okuyacak ya da telefonda birine söyleyecekseniz işe yarar.
• Beş öneri: Her üretimde beş farklı parola gösterilir; birini seçip kopyala düğmesiyle alırsınız.

Entropi göstergesi nasıl okunur?

Aracın gösterdiği entropi değeri (bit cinsinden), parolanın tahmin edilmesinin ne kadar zor olduğunu ölçer. Hesap basittir: kullanılan karakter havuzunun büyüklüğünün iki tabanında logaritması, parola uzunluğuyla çarpılır. Her ek bit, olası parola sayısını iki katına çıkarır.

Tablodan görüleceği gibi uzunluk, sembol eklemekten daha etkilidir. Genel bir ölçü olarak çevrimiçi hesaplarınız için en az 16 karakterlik rastgele bir parola, sunucu, veritabanı ya da şifreli arşiv gibi çevrimdışı saldırıya açık olabilecek yerler için 20 karakter ve üstü rahat bir tercihtir. Bu değerler yalnızca rastgele üretilmiş parolalar için geçerlidir; "Ankara2024!" gibi bir parola uzun görünse de gerçek entropisi çok düşüktür.

Harf yerine benzer rakam ya da sembol koymak da (a yerine @, o yerine 0, s yerine $) sanıldığı kadar işe yaramaz. Parola kırma araçları bu değişimleri zaten bilir ve otomatik olarak dener; "P@ssw0rd" gibi bir parola, sözlükteki "password" kelimesinden pek farklı değildir. Gerçek güç, karakterlerin bir insan tarafından seçilmemesinden gelir.

Bazı siteler belirli sembolleri kabul etmez ya da en fazla karakter sınırı koyar. Parola kabul edilmezse sembolleri kapatıp uzunluğu artırın; aynı güvenliği bu şekilde sağlarsınız.

Parolayı nerede ve nasıl saklamalı?

Rastgele bir parola ezberlenmek için değil, saklanmak için üretilir. Önerimiz şudur:

1. Parola yöneticisi kullanın: Her hesap için ayrı bir parola üretip parola yöneticisine kaydedin. Tek bir parolayı birden çok yerde kullanmak, bir sitedeki sızıntının tüm hesaplarınızı açması demektir.
2. Ana parolanızı güçlü tutun: Parola yöneticisinin ana parolası, ezberleyebileceğiniz ama uzun bir parola olmalı; birkaç rastgele kelimeden oluşan bir ifade iyi bir seçenektir.
3. İki adımlı doğrulamayı (2FA) açın: Özellikle e-posta, alan adı, hosting ve banka hesaplarında. Parolanız ele geçirilse bile ikinci adım hesabınızı korur.
4. Parolayı düz metin olarak paylaşmayın: E-postayla ya da mesajla parola göndermek yerine parola yöneticisinin paylaşım özelliğini kullanın.
5. Sızıntı şüphesinde hemen değiştirin: Düzenli aralıklarla zorunlu değişim yerine, bir ihlal haberinde ya da şüpheli girişte ilgili parolayı yenileyin.

Sunucular için parola yerine SSH anahtarı

Bir Linux sunucuya ya da VDS'e erişiyorsanız, en güçlü parola bile SSH anahtarı kadar güvenli değildir. İnternete açık her SSH portu sürekli otomatik parola denemesiyle karşılaşır. Bunun yerine kendi bilgisayarınızda ssh-keygen -t ed25519 komutuyla bir anahtar çifti üretin, açık anahtarı sunucudaki ~/.ssh/authorized_keys dosyasına ekleyin ve anahtarla giriş yapabildiğinizi doğruladıktan sonra sshd_config içinde PasswordAuthentication no ayarıyla parolalı girişi kapatın. Anahtarınızı da bir parola ifadesiyle korumayı unutmayın. Gizli anahtar dosyası (id_ed25519) yalnız sizin bilgisayarınızda kalmalı; sunucuya ve başkalarına yalnız .pub uzantılı açık anahtar verilir. Ekipte çalışıyorsanız herkes kendi anahtarını üretsin; bir kişi ayrıldığında yalnız onun açık anahtarını authorized_keys dosyasından silmeniz yeterli olur.

Yeni bir sunucuyu ilk günden nasıl sağlamlaştıracağınızı Linux sunucu güvenliği rehberimizde adım adım anlattık. Veritabanı kullanıcıları, panel hesapları ve uygulama gizli anahtarları için ise bu güçlü şifre oluşturucuyu gönül rahatlığıyla kullanabilirsiniz. E-posta hesaplarınızı koruduktan sonra alan adınızın e-posta kayıtlarını da SPF, DKIM ve DMARC kontrolü ile denetlemenizi öneririz.