Alan adı seçimi: marka, uzantı ve on yıllık maliyet

Alan adı, değiştirmesi en pahalı kararlardan biridir. Site tasarımını bir haftada yenilersiniz; alan adını değiştirmek bağlantı otoritesini, basılı malzemeyi, e-posta adreslerini ve müşteri alışkanlığını birlikte etkiler. Seçimi bir öğleden sonraya sıkıştırmayın.

Telefon testi

Adayı yüksek sesle söyleyin ve karşınızdakinin harf harf sormadan yazabildiğine bakın. Bu tek test, aşağıdaki tuzakların çoğunu eler:

• Tire. "Tire var mı?" sorusu her seferinde sorulur; sözlü paylaşımı zorlaştırır.
• Türkçe karakter. Teknik olarak mümkündür ama e-posta adreslerinde ve eski sistemlerde sorun çıkarır.
• Karışabilecek harfler. Sayı ile harf karışımı ("4" / "for", "0" / "o") her seferinde açıklama gerektirir.
• Bitişik ünsüz yığını. Yazılışı akılda kalmaz.

Uzunluk için pratik sınır 15 karakterdir. Daha uzun adlar mobil klavyede yanlış yazılır.

Uzantıyı hedef kitle belirler

Türkiye'de faaliyet gösteren bir işletme için sıralama nettir:

• .com — hâlâ varsayılan. Ziyaretçi adı hatırladığında tarayıcıya önce bunu yazar.
• .com.tr — yerel güven algısını yükseltir. 2022'den beri belge şartı büyük ölçüde kalktı, başvuru çoğu durumda tek adımda tamamlanıyor. Kurumsal müşteriye satış yapıyorsanız değerlidir.
• .net / .org — .com dolu olduğunda makul ikinci tercih; .org daha çok dernek ve topluluk çağrışımı taşır.
• Yeni uzantılar (.tech, .store, .online) — ilk yıl ucuz, yenileme genellikle pahalıdır. Ana marka adresi olarak seçmeden önce beş yıllık toplam maliyeti hesaplayın.

Arama motorları açısından uzantı bir sıralama sinyali değildir; ülke kodlu uzantılar yalnız coğrafi hedeflemede zayıf bir ipucu sağlar. Uzantı seçimi teknik değil, marka kararıdır.

.tr tarafında belge şartı hangi uzantıda var?

2022'de TRABIS'e geçişle birlikte .com.tr dahil pek çok uzantıda belge şartı kalktı ve tahsis "ilk başvurana" esasına döndü. Bugünkü ayrım kabaca şudur:

• Belgesiz, ilk gelen alır: com.tr, net.tr, org.tr, biz.tr, info.tr, web.tr, gen.tr, tv.tr, name.tr.
• Belgeye tabi: meslek ve kurum uzantıları — av.tr, dr.tr, bel.tr, pol.tr, tsk.tr, gov.tr, edu.tr, k12.tr. Bunlarda ilgili meslek odası, kurum yazısı veya diploma gibi bir belge istenir.

Belgesiz uzantılarda tahsis anında tamamlandığı için markanızın .com.tr karşılığını beklemeden almanız gerekir; bir başkasının aynı adı alması artık günler değil dakikalar meselesidir.

Marka çakışmasını önce kontrol edin

Alan adı boş olması, o ismi kullanabileceğiniz anlamına gelmez. Tescilden önce Türk Patent ve Marka Kurumu veri tabanında marka aramanızı yapın. Aynı sektörde tescilli bir markayla çakışan alan adı, sonradan devredilmek zorunda kalınabilecek bir yatırımdır. Sosyal ağlarda aynı kullanıcı adının boş olup olmadığına da aynı anda bakın; marka tutarlılığı için önemlidir.

Fiyata değil, yenileme fiyatına bakın

Alan adı pazarlamasında en yaygın yöntem, ilk yılı çok ucuza verip yenilemeyi liste fiyatından yapmaktır. Karşılaştırma yaparken ilk yıl değil, beş yıllık toplam hesaplayın. Ayrıca şu kalemlerin ücretli olup olmadığını sorun:

• WHOIS gizliliği,
• DNS yönetimi ve kayıt sayısı sınırı,
• alan adı transferi ve transfer kilidi,
• sahiplik bilgisi değişikliği.

Boştaki isimleri toplu denemek için alan adı avcısı aracımızı kullanabilir, uzantı fiyatlarını alan adı sayfamızda karşılaştırabilirsiniz.

Tescil ettikten sonra ilk gün

1. İletişim e-postasını kontrol edin. Yenileme uyarıları oraya gider. Alan adının kendi uzantısındaki bir adresi kayıt e-postası yapmayın; alan adı düşerse uyarıyı da alamazsınız.
2. Otomatik yenilemeyi açın ve kartın son kullanma tarihini takvime not edin.
3. Transfer kilidini etkin tutun. İzinsiz transfer girişimlerine karşı ilk savunmadır.
4. DNS kayıtlarını kurun. A, MX ve gerekiyorsa CNAME kayıtlarını tanımlayın; ayrıntı için DNS kayıtları yazısına bakın.
5. E-posta kimlik doğrulamasını kurun. Alan adını kullanmaya başlamadan SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarını yayınlayın; sonradan eklemek yerine baştan doğru kurmak itibar birikimi açısından daha iyidir.

Süre bitince ne oluyor?

Alan adı, yenileme tarihinde anında satışa çıkmaz; kademeli bir süreç işler ve her kademede maliyet artar. Genel uzantılarda (.com, .net, .org) sıralama şudur:

1. Yenileme dönemi. Süre dolduktan sonra kayıt firmasının politikasına bağlı olarak birkaç hafta boyunca normal ücretle yenilenebilir. Site bu sırada genellikle kapalıdır ya da park sayfasına düşer.
2. Kurtarma dönemi (redemption). Yaklaşık 30 gün. Alan adı hâlâ sizindir ama geri almak, normal yenileme ücretinin birkaç katına mal olan bir kurtarma bedeli gerektirir.
3. Silinme kuyruğu (pending delete). Beş gün. Bu aşamada yapabileceğiniz hiçbir şey yoktur; sürenin sonunda ad serbest kalır ve düşen adları izleyen firmaların hedefine girer.

.tr uzantılarında süreler farklı işler; uzantıya özel takvimi kayıt firmanızdan teyit edin. Bu kademelerin tamamının panzehiri tek bir alışkanlıktır: otomatik yenileme açık ve kayıtlı kart geçerli olsun.

Transfer ederken bilmeniz gereken iki kilit

Alan adını başka bir firmaya taşımak istediğinizde iki bekleme süresine takılabilirsiniz. Yeni tescil edilen ya da sahiplik bilgisi değiştirilen genel uzantılı adlar 60 gün boyunca transfer edilemez; bu bir kayıt firması kuralı değil, üst düzey kural olduğu için istisnası yoktur. İkincisi, transferin kendisi için alan adının kilidinin açılması ve size özel transfer kodunun (EPP/auth kodu) alınması gerekir. Kod alındıktan sonra onay iletisi, kayıtta görünen yönetici e-posta adresine gider — bu adres güncel değilse transfer tamamlanmaz. Taşıma planlıyorsanız sıralama net: iletişim adresini güncelleyin, kilidi açın, kodu alın, transferi başlatın, sonra kilidi tekrar kapatın.

Savunma amaçlı kayıtlar: nereye kadar?

Her uzantıyı ve her yazım hatasını satın almak küçük bir işletme için gereksiz gider kalemidir. Makul çerçeve: ana uzantı, ülke uzantısı ve markanın en sık yapılan bir yazım varyasyonu. Bunları ana adrese 301 ile yönlendirin. Onlarca alan adını park halinde tutmanın SEO faydası yoktur; yalnız yenileme faturası büyütür.

Marka adı mı, tanımlayıcı ad mı?

"Anahtar kelime içeren alan adı sıralamada avantaj sağlar" fikri uzun süredir geçerli değil. Yine de tanımlayıcı adın doğru tercih olduğu durumlar var: tek bir hizmeti tek bir şehirde veren, marka bilinirliği hedeflemeyen ve trafiğinin çoğunu ilan sitelerinden değil doğrudan aramadan alan işletmeler için ad, ne iş yaptığınızı ilk okuyuşta anlatabilir.

Buna karşılık ürün yelpazesini genişletme ihtimaliniz varsa tanımlayıcı ad sizi kilitler; hizmet adını taşıyan bir alan adı, iki yıl sonra girdiğiniz yeni alanla çelişir. Pratik ölçüt şudur: adın beş yıl sonraki iş tanımınızla uyumlu olup olmadığını sorun. Cevap net değilse marka adına yönelin; tanımlayıcı ifadeleri sayfa başlıklarında ve içerikte kullanmak zaten aynı işi görür.

Bir sonraki adım

İsim netleştiğinde barındırma tarafını da aynı anda planlayın. Alan adını bir yerde, barındırmayı başka yerde tutmak mümkündür ama tek panelden yönetmek DNS değişikliği gereken her durumda zaman kazandırır. Hangi paketin işinize uyduğuna karar vermek için paylaşımlı hosting mi VDS mi yazısına göz atabilirsiniz.