MX kaydı nedir? Öncelik, yedek sunucu ve e-posta gelmiyorsa bakılacaklar

Biri [email protected] adresine e-posta gönderdiğinde, gönderenin posta sunucusu önce tek bir soru sorar: "Bu alan adının postası hangi sunucuya teslim edilir?" Cevabı MX kaydı verir. Kayıt yoksa, yanlışsa ya da eski bir sunucuyu gösteriyorsa e-posta size hiç ulaşmaz; gönderen de bunu çoğu zaman birkaç saat sonra gelen bir geri dönüş iletisiyle öğrenir.

Bir MX kaydının iki parçası

alanadiniz.com.   3600   IN   MX   10   mail.alanadiniz.com.

Öncelik (burada 10) ve posta sunucusunun adı. Kendi sorgularımızda büyük sağlayıcıların kayıtları şöyle göründü:

dig +short MX gmail.com
5 gmail-smtp-in.l.google.com.
10 alt1.gmail-smtp-in.l.google.com.
20 alt2.gmail-smtp-in.l.google.com.
...

Kayıtları kurulum yapmadan görmek için DNS sorgulama aracında kayıt türü olarak MX seçebilirsiniz.

Öncelik nasıl çalışır?

Gönderen sunucu, öncelik değeri en düşük olan sunucuyu önce dener; o sunucuya ulaşamazsa bir sonrakine geçer. Üç kural çoğu yanlış anlamayı giderir:

• Değerin büyüklüğü değil sırası önemlidir. 5, 10, 20 ile 1, 2, 3 aynı sonucu verir. Aralık bırakmak, ileride araya sunucu eklemeyi kolaylaştırdığı için alışkanlıktır.
• Eşit değerler yük paylaşımıdır. İki kayıt da 10 ise gönderen sunucular ikisi arasında rastgele seçer. Bu bir yedekleme değil, dağıtımdır; iki sunucu da aynı posta kutularına erişebilmelidir.
• "Ulaşamazsa" ile "reddederse" aynı şey değildir. Birincil sunucu bağlantıyı kabul edip iletiyi kalıcı hatayla reddederse gönderen sunucu yedeğe geçmez; ileti geri döner. Yedek sunucu yalnız birincil cevap vermediğinde devreye girer.

Yedek MX gerekli mi?

Eskiden birincil sunucu kapalıyken iletileri tutacak bir yedek MX yaygın öneriydi. Bugün gönderen posta sunucuları ulaşamadıkları alıcıya günlerce yeniden dener; bu yüzden yalnız beklemek için kurulan yedek MX'in faydası azdır. Üstelik yedek sunucu, birincilin istenmeyen posta süzgecinden ve alıcı doğrulamasından geçmiyorsa, istenmeyen posta göndericilerinin tercih ettiği kapı hâline gelir. Yedek MX kuracaksanız birincille aynı süzgeçleri ve aynı alıcı listesini kullanmalıdır; kuramıyorsanız hiç kurmamak daha iyidir.

Kaydın göstereceği ad için iki kural

1. IP adresi değil, ad. MX kaydına doğrudan IP adresi yazılamaz. Ad yazılır ve o adın A (IPv6 için AAAA) kaydı ayrıca bulunmalıdır. Bazı paneller IP girişini kabul eder gibi görünür ama oluşan kayıt geçersizdir.
2. CNAME olan bir ad değil. MX'in gösterdiği ad bir CNAME kaydı olmamalıdır; standart bunu yasaklar ve bazı gönderen sunucular bu durumda teslimatı reddeder. mail.alanadiniz.com adını başka bir ada yönlendirmek istiyorsanız MX kaydına doğrudan son adı yazın.

E-posta almayan alan adları: null MX

Yalnız web sitesi için kullandığınız ya da markanızı korumak için aldığınız bir alan adında MX kaydı yoksa, gönderen sunucular alan adının A kaydına teslim etmeyi dener. Bu boşuna denemeler ve geri dönüş iletileri üretir. Çözüm, "bu alan adı e-posta kabul etmez" diyen null MX kaydıdır:

dig +short MX example.com
0 .

Önceliği 0, sunucu adı tek bir nokta. Örnek alan adı olarak ayrılmış example.com tam olarak bunu yayımlıyor. Kendi alan adlarınızdan e-posta almayanlara aynı kaydı ekleyin; aynı alan adına SPF için v=spf1 -all ve DMARC için p=reject eklemek, adınızın sahte gönderimlerde kullanılmasını da zorlaştırır.

E-posta sağlayıcısını değiştirirken MX geçiş sırası

MX kaydını değiştirmek tek satırlık bir iştir; iletileri kaybetmeden değiştirmek ise bir sıra gerektirir. Sıra bozulduğunda iletilerin bir kısmı eski, bir kısmı yeni sunucuya düşer ve kimse hangisinin nerede olduğunu bilemez.

1. TTL'i önceden düşürün. Geçişten en az bir gün önce MX kaydının TTL değerini 300 saniyeye indirin. Gönderen sunucular eski cevabı en fazla bu kadar önbellekte tutar.
2. Yeni posta kutularını önce açın. Yeni sağlayıcıda tüm adresler, takma adlar ve yönlendirmeler MX değişmeden hazır olmalıdır. Eksik bir adres, geçiş anında o adrese gelen iletilerin geri dönmesi demektir.
3. SPF ve DKIM'i yeni sağlayıcıya göre güncelleyin. Gelen posta MX'e, giden postanın güvenilirliği SPF ve DKIM'e bağlıdır. SPF kaydına yeni sağlayıcıyı ekleyin; eskisini geçiş tamamlanana kadar kaldırmayın.
4. MX'i değiştirin ve iki yeri birden izleyin. TTL süresi boyunca bazı iletiler hâlâ eski sunucuya düşebilir. Eski posta kutularını en az birkaç gün açık tutun.
5. Eski iletileri taşıyın. Kullanıcıların arşivi IMAP üzerinden eski sunucudan yenisine kopyalanır. imapsync gibi araçlar bunu her iki sunucuya IMAP ile bağlanarak, klasör yapısını koruyarak yapar; geçiş günü yapılan son bir çalıştırma, aradaki günlerde eski sunucuya düşen iletileri de taşır.
6. Kapatmadan önce doğrulayın. Birkaç gün boyunca eski sunucuya yeni ileti gelmediğini görün, sonra eski kutuları kapatın ve TTL'i normal değerine yükseltin.

Web sitesi taşıması sırasında e-postayı ayrı bir iş olarak planlamanın sebebi budur; kesintisiz site taşıma rehberindeki DNS adımları da aynı TTL mantığıyla çalışır.

MX bir süzgeç hizmetini gösteriyorsa

Birçok kurum gelen postayı önce bir istenmeyen posta süzgecinden geçirir: MX kaydı süzgeç hizmetini gösterir, süzgeç temizlediği iletileri asıl posta sunucusuna aktarır. Bu yapıda sık atlanan bir açık vardır. İstenmeyen posta gönderenler MX kaydına bakmadan, asıl posta sunucusunun adresine doğrudan bağlanabilir. Asıl sunucu her yerden gelen bağlantıyı kabul ediyorsa süzgeç devre dışı kalır. Çözüm, asıl posta sunucusunun 25 portunu yalnız süzgeç hizmetinin IP adreslerine açmaktır; süzgeç sağlayıcınız bu adres listesini yayımlar.

"E-posta gelmiyor": beş adımlı teşhis

Alan adınıza gelen iletiler kayboluyorsa sırayla şunlara bakın:

1. MX kaydı var mı ve doğru sunucuyu mu gösteriyor? dig +short MX alanadiniz.com. Cevap boşsa ya da eski sağlayıcının sunucusunu gösteriyorsa sorun buradadır. Site taşıması sırasında MX kaydının unutulması en sık görülen sebeptir.
2. Değişikliği doğru yerde mi yaptınız? Alan adının ad sunucularını dig +short NS alanadiniz.com ile sorgulayın. Kaydı, yetkili olmayan eski bir DNS panelinde düzenlediyseniz hiçbir yere ulaşmaz.
3. MX'in gösterdiği ad çözülüyor mu? dig +short A mail.alanadiniz.com. Boş cevap, MX kaydının var olmayan bir adı gösterdiği anlamına gelir.
4. Sunucu 25 portunda cevap veriyor mu? Posta sunucusu kapalıysa ya da güvenlik duvarı 25'i engelliyorsa gönderen sunucu iletiyi bekletir. Birçok ağ ve bulut sağlayıcısı giden 25 portunu kapalı tuttuğu için bu testi kendi bilgisayarınızdan değil, posta sunucusunun yöneticisi ya da sağlayıcısı yapmalıdır.
5. İleti sunucuya ulaşıp süzgeçte mi takıldı? MX doğruysa ve sunucu çalışıyorsa, posta sunucusunun teslim günlüğüne ya da panelinizdeki teslim izleme ekranına bakın; ileti büyük olasılıkla istenmeyen posta klasöründedir.

MX kaydı yalnız gelen postayı yönetir; gönderdiğiniz iletilerin karşı tarafta güvenilir görünmesi SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarına bağlıdır. Onları e-posta teslimatı rehberinde, diğer DNS kayıt türlerini DNS kayıtları rehberinde anlatıyoruz.

Sık sorulan sorular