DNS'in alıştığımız yönü addan IP adresine gider: ornek.com sorulur, bir IP adresi döner. PTR kaydı bu işi tersine yapar: bir IP adresi sorulur, bir ad döner. Web siteniz için çoğu zaman önemsizdir; ama kendi sunucunuzdan e-posta gönderiyorsanız, PTR kaydı iletilerinizin gelen kutusuna mı yoksa reddedilenlere mi gideceğini belirleyen ilk kontrollerden biridir.
PTR kaydı nasıl çalışır?
IP adresinin ters kaydı, adresin baytları ters çevrilip in-addr.arpa bölgesine eklenerek bulunur. 203.0.113.10 adresinin PTR kaydı 10.113.0.203.in-addr.arpa adında durur. Bu ters bölge, IP adresi bloğu kime tahsis edildiyse ona aittir; yani alan adınıza değil, sunucunuzu aldığınız sağlayıcıya.
Bunun en önemli pratik sonucu şudur: PTR kaydını alan adınızın DNS panelinden ekleyemezsiniz. Bazı paneller kayıt türleri arasında PTR'yi gösterir; oraya yazılan kayıt teknik olarak kabul edilir ama hiçbir sorgu ona ulaşmaz, çünkü ters sorgular sizin bölgenize değil, IP bloğunun sahibine gider. PTR kaydını sağlayıcınızın panelinden ya da destek talebiyle tanımlarsınız.
Sorgulamak: dig -x
dig +short -x 8.8.8.8
dns.google.-x parametresi ters çevirme işini sizin yerinize yapar. Tam çıktıyı görmek isterseniz +short olmadan sorun; cevap bölümünde PTR satırını, durumu ve TTL değerini görürsünüz. Komut satırına erişiminiz yoksa IP sorgulama aracı bir adresin ters kaydını da gösterir.
İleri ve ters eşleşme (FCrDNS)
Posta sunucularının asıl baktığı şey PTR kaydının varlığı değil, iki yönün tutarlılığıdır: IP adresinden ada gidilir, sonra o addan tekrar IP adresine gidilir ve aynı adrese varılmalıdır. Bu kontrole "ileri doğrulanmış ters DNS" (FCrDNS) denir. Google'ın genel çözümleyicisi bunun düzgün bir örneğidir:
dig +short -x 8.8.8.8
dns.google.
dig +short dns.google A
8.8.4.4
8.8.8.8Ters kayıt dns.google adını veriyor, o ad da ileri yönde 8.8.8.8'i içeriyor; zincir kapanıyor. Cloudflare'in 1.1.1.1 adresi de aynı biçimde one.one.one.one adına ve geri dönüyor. Sizin posta sunucunuzda da iki sorgu bu şekilde birbirini tamamlamalıdır.
E-posta için doğru PTR
Gmail ve Yahoo'nun gönderen kuralları her gönderen IP adresinin geçerli bir ters DNS kaydına sahip olmasını ve bu kaydın ileri yönde aynı adrese çözülmesini şart koşar. Eşleşmeyen iletiler reddedilebilir ya da doğrudan istenmeyen klasörüne gider. Doğru kurulum üç parçalıdır:
- Bir ad seçin: posta sunucusu için
mail.alanadiniz.comgibi, size ait bir alan adının altında anlamlı bir ad. - İleri kaydı yazın: bu adın A kaydı sunucunun IP adresini göstersin (IPv6 ile gönderiyorsanız AAAA kaydı da).
- Ters kaydı isteyin: sağlayıcınızdan IP adresinin PTR kaydını aynı ada ayarlamasını isteyin ya da panelden kendiniz ayarlayın.
Dördüncü ve sık unutulan parça, posta sunucusunun kendini tanıttığı addır (HELO ya da EHLO adı). Postfix'te myhostname, Exim'de primary_hostname ayarıdır. Bu adın PTR ile aynı olması gerekmez ama aynı olması süzgeçlerde en temiz sonucu verir; birbirini tutmayan üç farklı ad, istenmeyen posta puanını boşuna artırır.
IPv6'yı unutmayın: Sunucunuzda IPv6 açıksa ve karşı sunucu da IPv6 destekliyorsa iletiler IPv6 üzerinden gider. IPv4 için PTR kaydını düzgün kurup IPv6 adresini kayıtsız bırakmak, "bazı iletiler gidiyor, bazıları gitmiyor" şikâyetinin klasik sebebidir. Ya IPv6 adresine de eşleşen PTR ve AAAA kaydı tanımlayın ya da posta sunucusunu yalnız IPv4 kullanacak biçimde ayarlayın.
Sık yapılan hatalar
- Sağlayıcının otomatik adını bırakmak. Birçok sunucu varsayılan olarak sağlayıcının genel bir adıyla gelir. Bu ad ileri yönde eşleşse bile sizin alan adınızla ilgisizdir ve süzgeçler IP içeren ya da genel görünen adları olumsuz puanlar.
- PTR'yi alan adı panelinde aramak. Yukarıda anlatıldığı gibi ters kayıt IP sahibindedir.
- Adın A kaydını eklemeyi unutmak. Ters kayıt doğru ama
mail.alanadiniz.comçözülmüyorsa eşleşme kopar. - Bir IP adresine birden çok PTR yazmak. Bazı sistemler buna izin verir ama alıcılar rastgele birini görür. Bir adrese tek bir ad yazın.
- Paylaşımlı barındırmada PTR beklemek. Paylaşımlı hostingte iletiler sağlayıcının posta sunucusundan çıkar ve onun PTR kaydını kullanır; sizin ayrı bir PTR kaydına ihtiyacınız yoktur.
IPv6 adreslerinde PTR
IPv6 adreslerinin ters kaydı aynı mantıkla, ama çok daha uzun bir adla bulunur: adres tam yazılır, her onaltılık hane tek tek ters çevrilir ve ip6.arpa bölgesine eklenir. Bunu elle yapmak hataya açıktır; dig -x IPv6 için de dönüşümü kendisi yapar:
dig +short -x 2001:4860:4860::8888
dns.google.Sorgunun tam çıktısında aranan ad 8.8.8.8.0.0.0.0...0.6.8.4.0.6.8.4.1.0.0.2.ip6.arpa biçiminde görünür. Kendi sunucunuzun IPv6 adresine PTR isterken sağlayıcıya adresi tam ve sıkıştırılmamış biçimde verin; kısaltılmış yazımdaki bir hane kayması kaydın başka bir adrese yazılmasına yol açar.
NAT ve paylaşılan IP arkasındaki sunucular
Posta sunucunuz bir güvenlik duvarının ya da NAT'ın arkasındaysa, karşı tarafın gördüğü adres sunucunun iç adresi değil, dışarı çıkan genel IP adresidir. PTR kaydı bu genel adrese yazılmalıdır. Aynı genel adresi birden çok sunucu paylaşıyorsa (örneğin ofis ağı) o adres için yalnız bir PTR yazılabilir; bu durumda posta gönderimini ayrı, kendine ait IP adresi olan bir sunucuya ya da bir posta hizmetine taşımak gerekir. Hangi adresle dışarı çıktığınızı sunucunun üzerinden curl -4 https://ifconfig.me gibi bir sorguyla ya da IP adresim aracıyla görebilirsiniz.
Bir başka sık durum, sunucuya birden çok IP adresi atanmış olmasıdır. Posta sunucusu hangi adresle dışarı bağlanıyorsa PTR kaydının o adreste olması gerekir. Postfix'te bunu smtp_bind_address ayarı belirler; ayarlanmamışsa işletim sistemi varsayılan adresi seçer ve PTR kaydını yazdığınız adresten farklı bir adresle gönderim yapılabilir.
Sağlayıcıdan PTR isterken
Destek talebiyle PTR kaydı istiyorsanız talebi tek seferde işlenebilecek biçimde yazın: IP adresini (IPv6 ise tam biçimde), istediğiniz adı ve o adın A kaydının zaten bu IP adresini gösterdiğini belirtin. Birçok sağlayıcı ileri kaydı olmayan bir ada PTR yazmaz; A kaydını önceden eklemek talebin geri dönmesini önler. Kayıt tanımlandıktan sonra farklı bir çözümleyiciden dig -x ile kontrol edin.
Kontrol listesi
Kendi posta sunucunuzu yayına almadan önce şu dört sorgunun hepsi beklediğiniz cevabı vermeli:
dig +short -x SUNUCU_IP # mail.alanadiniz.com. dönmeli
dig +short mail.alanadiniz.com A # SUNUCU_IP dönmeli
postconf -h myhostname # mail.alanadiniz.com (Postfix)
dig +short TXT alanadiniz.com # SPF kaydı bu IP'yi kapsamalıArdından SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarını e-posta teslimatı rehberine göre tamamlayın. IP adresiniz daha önce kötüye kullanıldıysa geçmişini kara liste yazısındaki adımlarla kontrol edin; temiz bir PTR, kara listedeki bir adresi kurtarmaz.
Sık sorulan sorular
PTR kaydını alan adımın DNS panelinden ekleyebilir miyim?
Hayır. PTR kaydı IP adresinin ters bölgesinde durur ve bu bölge IP bloğunun sahibine, yani sunucu sağlayıcınıza aittir. Kaydı sağlayıcının panelinden ya da destek talebiyle tanımlarsınız; alan adı panelinizde PTR türü görünse bile oraya yazılan kayıt hiçbir sorguya cevap vermez.
PTR kaydı olmazsa e-posta gider mi?
Büyük posta sağlayıcıları PTR kaydı olmayan ya da ileri yönde eşleşmeyen IP adreslerinden gelen iletileri reddeder veya istenmeyen klasörüne gönderir. Kendi posta sunucunuzu çalıştırıyorsanız geçerli ve eşleşen bir PTR kaydı fiilen zorunludur.
PTR kaydında hangi ad yazmalı?
Posta sunucunuzun kendini tanıttığı ad (HELO adı), örneğin mail.alanadiniz.com. Bu adın A kaydı aynı IP adresini göstermelidir. Genel ve otomatik üretilmiş adlar ya da IP adresini içeren adlar istenmeyen posta süzgeçlerinde olumsuz puan alır.
PTR değişikliği ne kadar sürede yayılır?
Ters bölgedeki kaydın TTL süresine bağlıdır; çoğu sağlayıcıda birkaç dakika ile bir gün arasındadır. Değişiklikten sonra farklı bir çözümleyiciye dig -x ile sorarak yeni değerin görünüp görünmediğini kontrol edin.
Bir sunucunun birden çok IP adresi varsa PTR hangisine yazılmalı?
Posta sunucusunun dışarıya bağlanırken kullandığı adrese. Bu adres işletim sisteminin varsayılan adresi olabilir ya da posta yazılımında açıkça belirlenmiş olabilir (Postfix'te smtp_bind_address). Diğer adreslere de anlamlı PTR kayıtları yazmak zararsızdır ama zorunlu olan, gönderim yapan adrestir.
PTR kaydı web sitesinin hızını ya da SEO'sunu etkiler mi?
Hayır. Ziyaretçiler ve arama motorları siteye alan adının A kaydı üzerinden ulaşır; ters kayıt bu akışta kullanılmaz. PTR kaydı esas olarak e-posta sunucuları ve bazı güvenlik ile günlük araçları için önemlidir. Sunucunuz e-posta göndermiyorsa PTR kaydının olmaması bir sorun yaratmaz, ama anlamlı bir ad vermek günlükleri okurken yine de işinizi kolaylaştırır.
dig -x komutu cevap vermiyorsa ne anlama gelir?
NXDOMAIN dönüyorsa o IP adresi için hiç ters kayıt tanımlanmamıştır. Boş NOERROR dönüyorsa ters bölge var ama bu adrese kayıt yazılmamıştır. İki durumda da çözüm aynıdır: IP adresinin sahibi olan sağlayıcıdan PTR kaydını tanımlamasını isteyin.
PTR kaydı ile SPF kaydı aynı şey mi?
Hayır. PTR kaydı IP adresinin hangi ada ait olduğunu söyler ve IP sahibinde tanımlanır. SPF kaydı ise alan adınız adına hangi sunucuların e-posta gönderebileceğini söyler ve alan adınızın DNS'inde tanımlanır. Alıcı sunucular ikisini birbirinden bağımsız olarak denetler.
- #ptr
- #reverse dns
- #e-posta
- #dns
PTR kaydını kendiniz yönetmek mi istiyorsunuz? Tüm VDS paketlerimizde rDNS yönetimi vardır; sunucunuzun IP adresi için ters kaydı siz belirlersiniz.
VDS paketlerine bakın
