CIDR Hesaplama ve Ağ Özetleme

CIDR hesaplama ne işe yarar?

CIDR (Classless Inter-Domain Routing, RFC 4632) bir IP bloğunu adres ve önek uzunluğuyla yazar: 10.20.28.0/22, ilk 22 bitin ağı tanımladığı 1.024 adreslik bir bloktur. Sınıflı adreslemenin yerini 1993'te alan bu gösterim bugün yönlendirme tablolarında, güvenlik duvarı kurallarında, bulut ağlarında ve IP tahsislerinde kullanılan tek dildir. CIDR hesaplama aracı bir bloğun sınırlarını çıkarmanın yanında iki işi daha yapar: birden çok ağı özetler ve bir IP aralığını CIDR bloklarına çevirir.

Üstteki hesaplayıcıya IP adresini yazın; öneki kutuya /22 olarak ekleyebilir ya da maske bit sayısı, CIDR maskesi ve gereken adres sayısı listelerinden birini seçebilirsiniz. Üç liste birbirine bağlıdır: 1.000 adrese ihtiyacınız varsa adres sayısından 1.024'ü seçmeniz /22 ve 255.255.252.0'ı birlikte getirir. Araç IPv6 adreslerini de aynı şekilde hesaplar.

Sonuç nasıl okunur?

• Ağ adresi ve son adres: Bloğun ilk ve son adresi. IPv4'te son adres aynı zamanda yayın adresidir; IPv6'da yayın yoktur.
• Adres aralığı ve kullanılabilir host aralığı: İlki bloğun tamamı, ikincisi cihazlara atanabilecek kısımdır. /31 ve /32'de ikisi aynıdır.
• Maske ve joker maske: /22'nin noktalı yazımı 255.255.252.0, joker karşılığı 0.0.3.255'tir.
• Ters DNS bölgesi: Blok için PTR kayıtlarının tutulduğu in-addr.arpa ya da ip6.arpa bölgesi. /24'ten küçük bloklarda RFC 2317 sınıfsız yetki devri gösterimi verilir.
• Bir üst blok ve iki yarısı: Bloğu ikiye bölmek ya da bir üst bloğa çıkmak için tıklanabilir bağlantılar.

CIDR özetleme (route summarization)

Özetleme, ardışık ağları tek bir önekle duyurmaktır. Dört komşu /24, yani 192.168.0.0, 192.168.1.0, 192.168.2.0 ve 192.168.3.0 tek bir 192.168.0.0/22 olarak yazılabilir; yönlendirme tablosu dört satır yerine bir satır taşır. Özetleme kutusuna ağları her satıra bir tane gelecek şekilde yapıştırın; araç iki sonuç verir:

1. En kısa tam özet: Girdilerin kapsadığı adreslerin tamamını, fazlasını ya da eksiğini içermeden kapsayan en az sayıdaki CIDR listesi. İç içe ya da çakışan girdiler birleştirilir.
2. Tek kapsayıcı blok (süper ağ): Hepsini içine alan en küçük tek blok ve bu bloğun girdide olmayan kaç adresi de kapsadığı.

İkisi arasındaki fark önemlidir. 10.0.1.0/24 ile 10.0.2.0/24 komşudur ama tek bir /23 oluşturmaz, çünkü /23 blokları çift sayıyla başlar. Bu iki ağı içine alan en küçük blok 10.0.0.0/22'dir ve girdide olmayan 512 adresi de kapsar. Bu süper ağı duyurursanız 10.0.0.0/24 ve 10.0.3.0/24'e giden trafik de size çekilir; araç bu durumda uyarı gösterir.

IP aralığından CIDR'e çevirme

Güvenlik duvarları, ülke IP listeleri ve bazı sağlayıcı panelleri aralık yerine CIDR bekler. Aralık blok sınırlarına denk gelmiyorsa tek bir CIDR ile yazılamaz. Örneğin 10.0.0.5 – 10.0.1.20 aralığı tam olarak 10 bloğa bölünür: 10.0.0.5/32, 10.0.0.6/31, 10.0.0.8/29, 10.0.0.16/28, 10.0.0.32/27, 10.0.0.64/26, 10.0.0.128/25, 10.0.1.0/28, 10.0.1.16/30 ve 10.0.1.20/32. Araç her adımda başlangıç adresine hizalı en büyük bloğu seçer; bu yöntem aralığı mümkün olan en az sayıda bloğa böler.

IPv6'da CIDR

IPv6'da sınıf ve maske yoktur; bloklar yalnız önekle yazılır ve aynı kurallar 128 bit üzerinde işler. Bir yerel ağ için standart blok /64'tür, çünkü adreslerin otomatik yapılandırması (SLAAC) 64 bitlik arayüz kimliğine dayanır. Sağlayıcılar bir siteye genellikle /48 ya da /56 verir: /48, 65.536 adet /64 ağ demektir. Önek dörde bölünebildiğinde ters DNS bölgesi tam bir onaltılık haneye denk gelir; 2001:db8:abcd::/48 için bölge d.c.b.a.8.b.d.0.1.0.0.2.ip6.arpa olur. Araç IPv6 adreslerini RFC 5952'ye göre sıkıştırarak yazar: baştaki sıfırlar atılır, en uzun sıfır grubu dizisi :: olur. Özetleme ve aralık çevirme de IPv6 adresleriyle aynı şekilde çalışır.

Sık yapılan hatalar

• Host bitleri dolu blok yazmak: 10.0.0.77/24 geçerli bir ağ değil, bir ağ içindeki adrestir. Bazı cihazlar bu yazımı reddeder; araç ağ adresine indirip bunu belirtir.
• Hizasız blok varsaymak: 10.0.1.0/23 diye bir blok yoktur; doğru blok 10.0.0.0/23'tür.
• Özet için süper ağı kullanmak: Fazladan adres kapsayan blok, güvenlik duvarında istemediğiniz adreslere izin verir. Kural yazarken tam özet listesini tercih edin.

Bir bloğu eşit alt ağlara bölmek ya da VLSM planı çıkarmak için subnet hesaplama, Cisco erişim listesi hazırlamak için wildcard mask hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Bloğunuzun kara liste durumunu IP aralığı blacklist kontrol ile görebilirsiniz.