Subnet Hesaplama (Alt Ağ Hesaplayıcı)

Subnet hesaplama aracı nasıl kullanılır?

Bir IP bloğunu alt ağlara bölerken, sunucuya ek IP tanımlarken ya da ağ eğitiminde soru çözerken aynı hesabı yaparsınız: maske kaç bit, kaç alt ağ çıkar, her alt ağda kaç host olur, yayın adresi nerededir? Subnet hesaplama aracı bu soruların hepsini tek ekranda ve tarayıcınızda, hiçbir sunucuya istek göndermeden yanıtlar.

Alanlar birbirine bağlıdır. Ağ sınıfını (A, B, C ya da sınıfsız) ve IP adresini seçtikten sonra alt ağ maskesini, subnet bit sayısını, maske bit sayısını, en fazla alt ağ sayısını ya da alt ağ başına host sayısını değiştirmeniz yeterli; diğer dördü kendiliğinden ayarlanır. Listeler yalnız geçerli seçenekleri gösterdiği için C sınıfı bir ağda /20 gibi olanaksız bir kombinasyon seçilemez. IP kutusuna 192.168.1.10/26 gibi önekli yazarsanız seçimler de buna uyar; IPv6 adresi yazdığınızda araç sınıfsız kipe geçer ve örneğin bir /48 bloğunu /64 alt ağlara böler.

Sonuç alanları ve subnet bit haritası

Sonuç bölümünde subnet ID (ağ adresi), yayın adresi, kullanılabilir host aralığı, toplam ve kullanılabilir adres sayısı, IP'nin onaltılık ve ikili gösterimi, joker maske ve adresin türü (ör. RFC 1918 özel ağ) yer alır. Bit haritası 32 biti tek tek gösterir: n ağ bitleri, s alt ağ için ödünç alınan bitler, h host bitleridir. Sınıflı kipte ilk bitlerin sınıfı belirlediği de işaretlenir; C sınıfı adresler her zaman 110 ile başlar.

Altta tüm alt ağların listesi vardır: her alt ağın adresi, kullanılabilir aralığı ve yayın adresi. Yazdığınız IP'nin düştüğü alt ağ vurgulanır. Liste sayfalara bölünür; milyonlarca alt ağ çıkan bir bölmede bile tarayıcı donmaz. İsterseniz listeyi CSV olarak indirip tabloya aktarabilirsiniz.

Çözümlü örnek: bir /24'ü dört alt ağa bölmek

Elinizde 192.168.1.0/24 var ve dört ayrı ağ istiyorsunuz.

1. Gereken bit: 2² = 4 olduğu için host kısmından 2 bit ödünç alınır. Maske 24 + 2 = /26, yani 255.255.255.192 olur.
2. Blok büyüklüğü: Son oktetteki maske 192; 256 − 192 = 64. Alt ağlar 64'ün katlarında başlar: .0, .64, .128, .192.
3. Host sayısı: 32 − 26 = 6 host biti kalır; 2⁶ − 2 = 62 kullanılabilir adres.
4. Adres hangi alt ağda? 192.168.1.10, 0 ile 63 arasında olduğu için ilk alt ağdadır: ağ adresi .0, yayın .63, kullanılabilir aralık .1 – .62.

Araçta IP olarak 192.168.1.10, en fazla alt ağ olarak 4 seçtiğinizde aynı sonucu ve dört satırlık listeyi görürsünüz. Formülü akılda tutmanın kısa yolu: alt ağ sayısı 2^s, alt ağ başına host 2^h − 2.

Sınıflı adresleme ve sınav soruları

Günümüz internetinde adresleme sınıfsızdır (CIDR), ama sınıflar hâlâ ağ eğitiminin ve CCNA gibi sertifika sınavlarının temelidir. A sınıfında ilk oktet 1-126, varsayılan maske /8; B sınıfında 128-191 ve /16; C sınıfında 192-223 ve /24'tür. 127 geri döngüye ayrılmıştır, 224 ve üstü çok noktaya yayın ve deneysel kullanım içindir.

Bazı eski kaynaklar ilk alt ağı (subnet zero) ve son alt ağı (all-ones) kullanılmaz sayar; bu durumda alt ağ sayısı 2^s − 2 olur. Araç sınıflı kipte bu sayıyı not olarak ayrıca gösterir. Güncel cihazlar ve sınavlar her iki alt ağı da kullanılabilir kabul eder.

VLSM nedir?

Eşit bölmede her alt ağ aynı büyüklüktedir; 100 kişilik bir departmana da iki adreslik bir yönlendirici bağlantısına da 126 adres ayrılır. VLSM (değişken uzunluklu alt ağ maskesi) her ağa ihtiyacı kadar blok verir. Üstteki VLSM sekmesine ana bloğu ve gereksinimleri (ad ve host sayısı) yazın; araç ağları büyükten küçüğe yerleştirir, her birinin adresini, maskesini, kullanılabilir aralığını ve boşta kalan adresleri tablo hâlinde verir. Gereksinimler bloğa sığmıyorsa hangi ağın sığmadığını ve en az ne büyüklükte bir ana blok gerektiğini söyler.

Sık yapılan hatalar

• Ağ ya da yayın adresini cihaza atamak: Bir /29'da ilk ve son adres kullanılamaz; araç böyle bir adres yazdığınızda uyarır.
• Bloğun başlangıcını yanlış varsaymak: Bloklar kendi büyüklüklerinin katında başlar; 192.168.1.5/29 aslında 192.168.1.0/29 bloğudur.
• /31 ve /32'yi formülle hesaplamak: /31 noktadan noktaya bağlantıda iki adresi de kullanır (RFC 3021), /32 tek bir adrestir.

Birden çok ağı tek bloğa özetlemek ya da bir IP aralığını CIDR listesine çevirmek için CIDR hesaplama, erişim listesi yazarken wildcard mask hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Elinizdeki bloğun kara liste durumunu IP aralığı blacklist kontrol ile görebilir, fiziksel sunucularımızda ihtiyaç duyduğunuzda ek IP talep edebilirsiniz.