"Domain yaşı" denince çoğu kişi whois'teki kayıt tarihini anlar ve bu tarih ne kadar eskiyse arama motorlarında o kadar avantaj olduğunu düşünür. İkisi de eksiktir. Bir alan adının yaşı en az üç farklı tarihle ölçülür; arama motoru açısından önemli olan ise tarihin kendisi değil, o süre içinde neyin biriktiğidir.
Üç farklı "yaş"
- Kayıt tarihi. Adın şu anki kaydının başladığı gün. Whois ve RDAP bunu gösterir.
- İlk yayın tarihi. Ad üzerinde ilk kez bir sitenin yayınlandığı gün. İnternet arşivinin ilk yakalaması buna en iyi yaklaşımdır.
- Kesintisiz kullanım süresi. Adın aynı amaçla, aynı sahiple ve kesintisiz kullanıldığı süre. Bunu tek bir kaynak vermez; kayıt tarihi ile arşiv geçmişi birlikte okunarak çıkarılır.
Bu ayrımın neden önemli olduğunu kendi alan adımızla gösterelim.
Ölçmek: kayıt tarihi ve arşiv
Kayıt tarihini RDAP ile, standart biçimde alabilirsiniz:
curl -s https://rdap.verisign.com/com/v1/domain/turklokasyon.com \
| jq -r '.events[] | "\(.eventAction) \(.eventDate)"'
registration 2015-04-08T07:21:00Z
expiration 2027-04-08T07:21:00Z
İnternet arşivinin kayıt dizini ise adın arşivdeki ilk yakalamasını döndürür:
curl -s "https://web.archive.org/cdx/search/cdx?url=turklokasyon.com&limit=1&fl=timestamp,original,statuscode"
20130117071604 http://www.turklokasyon.com:80/ 200
İki kaynak farklı şey söylüyor: kayıt tarihi Nisan 2015, ama arşivde ad Ocak 2013'te yayında bir siteyi gösteriyor. Yani tek başına whois'e bakan biri bu adın yaşını iki yıl eksik ölçerdi. Bizim örneğimizde aynı marka 2013'ten beri aynı adla yayında; fark, kaydın bir noktada yeniden başlatılmasından geliyor. Başka bir adda aynı fark, adın düştüğünü ve tamamen başka biri tarafından alındığını gösterebilir. Hangisi olduğunu anlamak için arşivdeki eski sayfaları açıp içeriğin aynı marka olup olmadığına bakarsınız.
Bu iki sorguyu komut satırı olmadan yapmak için domain yaşı sorgulama aracını, kayıt ayrıntıları için whois sorgulama aracını kullanabilirsiniz.
Yaşın SEO'ya etkisi: yaygın inanç ve gerçek
Google temsilcileri, alan adı yaşının tek başına bir sıralama sinyali olmadığını yıllardır açıkça söylüyor. Yine de "eski siteler daha iyi sıralanıyor" gözlemi yanlış değildir; yanlış olan sebebin yaş sanılmasıdır. Eski bir sitenin avantajı, yıllar içinde biriken şeylerden gelir:
- Bağlantılar. On yıl yayında kalan bir siteye zaman içinde başka sitelerden bağlantı verilir. Bu bağlantılar adın değil, o adda yayınlanan içeriğin kazandığı değerdir.
- İçerik birikimi. Yıllarca güncellenen bir site, yeni bir siteden çok daha fazla sorguya cevap verir.
- Marka sinyalleri. İnsanların bir markayı adıyla araması, ona bağlantı vermesi ve sitesine geri dönmesi zaman alır.
Bu yüzden yeni bir alan adı, iyi içerik ve doğal bağlantılarla birkaç ayda eski bir rakibin önüne geçebilir; on yıllık ama bakımsız bir site ise yaşına rağmen geride kalır.
Taşınmış eski adreslerin değeri
Yaşın gerçek bir değer taşıdığı nokta, eski adreslere verilmiş bağlantılardır. Site yıllar içinde yapı değiştirdiyse eski sayfa adresleri artık 404 dönüyor olabilir ve onlara verilmiş bağlantıların değeri boşa gider. Arşivin kayıt dizinindeki eski adresleri çıkarıp hâlâ yaşayan karşılıklarına kalıcı yönlendirme (301) vermek, "domain yaşı"ndan gerçekten yararlanmanın en somut yoludur.
Düşmüş (expired) bir alan adı almadan önce
"Yaşlı ad" arayışı çoğu zaman süresi dolup düşen adları almaya yönelir. Bir adın yaşı ona yeni sahibinde otomatik bir avantaj sağlamaz; ama geçmişi bir yük getirebilir. Almadan önce dört kontrol yapın:
- Arşivdeki içerik. Ad kumar, ilaç, yetişkin içerik ya da kopya site için kullanıldıysa arama motorlarının o adla ilgili kaydı yeni içeriğinize gölge düşürebilir.
- Kesinti. Ad yıllarca boşta kaldıysa eski bağlantıların çoğu zaten kaybolmuştur.
- Konu uyumu. Eski bağlantılar yeni sitenizin konusuyla ilgisizse değer taşımaz; ilgisiz bir siteye yönlendirilen eski bağlantılar arama motorları tarafından görmezden gelinir.
- Kara liste. Ad e-posta istenmeyen gönderimlerinde kullanıldıysa alan adı kara listelerinde kalmış olabilir; yeni sitenin e-postaları da bundan etkilenir.
Adın ne zaman düşeceğini ve silme sürecinin aşamalarını alan adı ne zaman düşer yazısında anlatıyoruz.
Uygulamalı: arşivden eski adresleri çıkarıp yönlendirme listesi kurmak
Eski bir adın birikimini korumanın en somut yolu, geçmişte yayında olmuş ve bugün 404 dönen adresleri bulup yaşayan karşılıklarına yönlendirmektir. İnternet arşivinin kayıt dizini bunun için bir başlangıç listesi verir:
curl -s "https://web.archive.org/cdx/search/cdx?url=ornek.com/*&fl=original&collapse=urlkey&filter=statuscode:200&limit=5000" > arsiv.txt
Parametrelerin anlamı: url=ornek.com/* alan adı altındaki tüm adresler, collapse=urlkey aynı adresin tekrar eden yakalamalarını teke indirir, filter=statuscode:200 yalnız başarılı yanıtları alır. Kendi alan adımızla denediğimizde sorgu 670 satır döndürdü. Bunları sorgu dizesinden ve alan adı farklarından arındırıp stil, betik ve görsel dosyalarını çıkardığımızda 116 farklı sayfa yolu kaldı:
sed -E 's#^https?://(www\.)?ornek\.com(:80)?##; s#\?.*##' arsiv.txt \
| sort -u | grep -vE '\.(css|js|png|jpe?g|gif|svg|ico|woff2?)$' > yollar.txt
Sonra her yolun bugünkü durumunu kontrol edin ve 404 dönenleri ayırın:
while read -r yol; do
kod=$(curl -s -o /dev/null -w '%{http_code}' "https://ornek.com$yol")
[ "$kod" = 404 ] && echo "$yol"
done < yollar.txt > olu-yollar.txt
Ölü yolların her birine karşılık gelen bugünkü sayfayı elle seçin; anlamlı bir karşılığı olmayanları yönlendirmeyin. Tüm eski adresleri toplu olarak ana sayfaya yönlendirmek, arama motorlarınca çoğu zaman "yumuşak 404" olarak değerlendirilir ve eski bağlantıların değerini taşımaz. Kendi sitemizde bu çalışmayı yaptığımızda bugün 404 dönen 48 eski içerik yolundan 40'ını konusu aynı olan güncel sayfalara kalıcı olarak yönlendirdik, karşılığı kalmamış 4'üne 410 (kalıcı olarak kaldırıldı) döndürdük ve değer taşımayan 4'ünü olduğu gibi bıraktık. Bir alan adının yaşını ve arşiv geçmişini önce bu çalışmanın girdisi olarak düşünün: yaşın değeri, bu listedeki adreslere verilmiş bağlantılardadır.
Alan adı değiştirirken birikim taşınır mı?
Marka değişikliği ya da daha iyi bir ada geçiş, "eski adın yaşını kaybeder miyim" sorusunu getirir. Arama motorları açısından taşınan şey yaş değil, eski adın kazandığı bağlantı ve içerik sinyalleridir; doğru yapılan bir geçişte bunlar büyük ölçüde yeni ada aktarılır. Doğru geçişin üç şartı vardır: her eski adres, yeni addaki karşılığına sayfa sayfa kalıcı yönlendirmeyle (301) bağlanır; Google Search Console'daki adres değişikliği aracıyla geçiş bildirilir; eski ad yenilenmeye devam eder ve yönlendirmeler yıllarca yerinde kalır. Eski adı birkaç ay sonra bırakmak, ona verilmiş bağlantıları ve onlarla gelen birikimi de bırakmak demektir.
Özet
Domain yaşını ölçerken whois'teki tek tarihe güvenmeyin; arşiv geçmişiyle birlikte okuyun. SEO açısından yaşın kendisi değil, o süre boyunca kazanılmış bağlantılar ve içerik değerlidir. Elinizde eski bir ad varsa en büyük kazanç, eski adreslere verilmiş bağlantıları doğru yere yönlendirmektir; yeni bir adla başlıyorsanız, yaşı beklemek yerine o birikimi kurmaya başlamak gerekir.
Sık sorulan sorular
Domain yaşı Google sıralamasını etkiler mi?
Google temsilcileri alan adı yaşının tek başına bir sıralama sinyali olmadığını birçok kez açıkça söyledi. Eski sitelerin iyi sıralanmasının sebebi yaşın kendisi değil, yıllar içinde biriken içerik, bağlantılar ve kullanıcı sinyalleridir. Yeni bir ad, bu birikimi kurdukça aynı noktaya ulaşabilir.
Domain yaşını nasıl sorgularım?
Kayıt tarihine whois ya da RDAP ile, sitenin ilk yayınlandığı tarihe internet arşivinin ilk yakalamasıyla bakın. İki tarih arasında büyük fark varsa ad arada düşüp yeniden alınmış olabilir; bu durumda whois'teki tarih adın gerçek kullanım geçmişini göstermez.
Eski (expired) domain almak SEO için avantaj mı?
Otomatik bir avantaj değildir ve risk taşır. Düşmüş bir adın eski bağlantıları yeni içerikle ilgisizse değer taşımaz; önceki sahibin istenmeyen içerik, kopya site ya da spam geçmişi ise yeni sitenin güven kazanmasını yavaşlatabilir. Almadan önce arşivdeki eski sayfalara ve kara liste durumuna bakın.
Whois'teki kayıt tarihi neden sitenin yaşından yeni görünüyor?
Whois yalnız mevcut kaydın başlangıcını gösterir. Ad bir süre düşüp yeniden kaydedildiyse ya da bazı kayıt geçişlerinde tarih sıfırlanır. Sitenin gerçek yayın geçmişini internet arşivindeki yakalamalardan izlemek gerekir.
Eski adresleri ana sayfaya yönlendirmek yeterli mi?
Genellikle hayır. İçeriği karşılamayan toplu yönlendirmeler arama motorlarınca çoğu zaman bulunamayan sayfa gibi değerlendirilir. Her eski adresi konusu aynı olan güncel sayfaya yönlendirin; karşılığı yoksa 404 ya da 410 döndürmek daha dürüst bir sinyaldir.
Domain yaşı mı yoksa backlink sayısı mı daha önemli?
Arama motoru açısından anlamlı olan, yıllar içinde kazanılmış bağlantıların ve içeriğin niteliğidir; yaş tek başına bir sinyal değildir. Eski bir adın değeri, ona hâlâ işleyen ve konuyla ilgili bağlantılar verilmiş olmasından gelir. Bu bağlantıların gösterdiği adresler bugün 404 dönüyorsa, o değer yönlendirme yapılmadıkça kullanılamaz.
Domain yaşını artırmak için alan adını uzun süreli kaydetmek işe yarar mı?
Kayıt süresini uzatmak adın yaşını değiştirmez; yaş kaydın başlangıcından itibaren işler. Uzun süreli kayıt yalnız adı yenilemeyi unutma riskini azaltır. Sıralamaya etkisi olduğuna dair bir kanıt yoktur.
Yeni bir alan adıyla ne kadar sürede sıralama alınır?
Kesin bir süre yoktur ve yaşı beklemek bir strateji değildir. Taranabilir bir site, belirli sorgulara gerçekten cevap veren içerik ve zamanla kazanılan bağlantılar belirleyicidir. Rekabeti düşük, net bir soruya cevap veren sayfalar haftalar içinde görünür hâle gelebilir; rekabetli genel sorgular aylar sürer.
- #domain yaşı
- #alan adı
- #seo
- #whois
Yeni bir alan adıyla başlamak eski bir adı aramaktan çoğu zaman daha hızlıdır. Alan adı sorgulamasıyla .com, .net, .org ve diğer uzantılardaki durumu tek seferde görün.
Alan adı sorgulayın